BƯỚC NGOẶT CUỘC ĐỜI
Khi tôi từ quân đội được điều về Viện Dầu khí, anh Nguyễn Đức Huỳnh - Trưởng phòng hóa lý hỏi: “Nếu trở lại từ đầu anh có lựa chọn nào khác?”. Gần đây trong câu chuyện tâm tình, nhà văn Bão Vũ cũng hỏi: “Bác đã bước vào tuổi 80, vậy trong những năm tháng đã qua bác có ân hận điều gì không?”. Tôi đã trả lời: “Tôi vẫn đi lại con đường đã đi. Tôi không có điều gì phải ân hận; chỉ tiếc là đã không đóng góp được nhiều hơn cho cuộc đời này!”.
May mắn cho lớp người cùng thế hệ chúng tôi đã được sống trong thời đại Hồ Chí Minh, thời đại vẻ vang nhất của lịch sử dân tộc. Riêng tôi lại càng may mắn là một trong những người đã được trực tiếp tham gia hai thời kỳ lịch sử của thời đại lịch sử đó; Là người lính trong cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và có mặt trong đội ngũ những người làm công tác dầu khí, khi đất nước bước sang kỷ nguyên tiến lên Chủ nghĩa Xã hội.
Đầu năm 1946 vừa tròn 18 tuổi tôi gia nhập Vệ quốc đòan và được cử đi học trường Quân chính do cụ Hồ Tùng Mậu làm giám đốc. Cuối năm đó, tôi được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong cuộc chiến tranh giành độc lập dân tộc, tôi được vinh dự tham gia từ ngày đầu Tòan quốc Kháng chiến và dự nhiều chiến dịch lớn: Lê Lai, Trần Hưng Đạo, Hòang Hoa Thám. Tây Bắc, Thượng Lào… Đặc biệt, năm 1954 đơn vị tôi được tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Tôi sẽ mãi tự hào được có mặt trong chiến thắng lịch sử ấy.
35 năm sống trong quân ngũ là những năm tháng đẹp nhất trong cuộc đời tôi. Không những được góp sức mình cho công cuộc giải phóng dân tộc mà ở đó tôi còn nhận được tình cảm sâu nặng của đồng đội. Tôi còn nhớ trong một trận chiến đấu khi đạn đại bác của địch xé không khí, sắp rơi xuống trận địa, một chiến sĩ đã lấy thân mình che cho tôi. Hình ảnh đó suốt đời tôi không thể nào quên.
Sau ngày đất nước thống nhất, bắt đầu một kỷ nguyên mới mở ra cho tòan dân tộc - Kỷ nguyên tiến lên Chủ nghĩa Xã hội.
Ngành dầu khí được thành lập, công nghiệp dầu khí được coi là một ngành kinh tế chiến lược. Đảng và Chính phủ điều động một số cán bộ quân đội tăng cường cho ngành dầu khí. Ban Tổ chức trung ương triệu tập tôi lên trao đổi về dự kiến điều tôi sang Tổng cục Dầu khí. Cuộc đời tôi đã gắn bó máu thịt với quân đội từ những ngày đầu bước sang tuổi thanh niên. Tôi đã xem quân đội là gia đình lớn của mình, và chưa bao giờ nghĩ tới có lúc phải rời xa quân ngũ. Nhưng là người lính, tôi đã trả lời: “Là người lính tôi xin chấp hành mọi sự phân công của Tổ chức.”
Khi nhận được quyết định chính thức, trong buổi họp chia tay với cán bộ tòan Sư đòan tôi xúc động nghẹn ngào không cầm được nước mắt. Một chiến sĩ đã viết những lời tâm tình:
Rời tổ ấm gia đình, anh đi vào trận mới.
Buổi chia tay cổ nghẹn ngào khó nói
Bởi trong lòng chan chứa một tình thương!
Hôm nay sắp phải xa anh
Lòng ai cũng bâng khuâng trống trải.
Buồn vì không được sống gần anh mãi mãi
Cho chúng tôi thêm những bước trưởng thành.
Vui vì trận tuyến mới của anh
Là mũi nhọn Tổ quốc đang rất cần dầu khí.
Anh tới đấy với 35 năm là người chiến sĩ
Sẽ vững vàng như những bước anh qua.
Ngày mai đất nước nở hoa
Dòng máu nhỏ hòa chung dòng xăng lớn.
Chia tay anh lòng bùi ngùi lưu luyến
Cả Sư đòan chỉ nhìn nhau chẳng nói được nên lời
Nhưng những cây anh trồng sẽ kết thành hoa trái
Đậm sắc ngát hương và quyện mãi bóng hình anh!
Chuyển sang ngành Dầu khí, Tổng cục quyết định điều tôi về Viện Dầu khí. Đó là bước ngoặt trong cuộc đời tôi. Từ người lính chiến đấu chuyển sang làm kinh tế mà ngay từ buổi đầu đã phải tham gia vào ban lãnh đạo của cơ quan nghiên cứu khoa học đầu ngành.
Tôi về Viện trong những năm đầu xây dựng Viện ở Hưng Yên. Ngòai chức trách Bí thư Đảng ủy, các đồng chí trong Ban lãnh đạo phân công tôi chủ trì mọi mặt công tác để các anh Hồ Đắc Hòai và Nguyễn Hiệp tập trung vào công tác khoa học. Anh Hồ Đắc Hòai là một cán bộ khoa học uyên bác về địa vật lý và địa chất dầu khí, người có công đầu trong xây dựng chương trình nghiên cứu cấp Nhà nước về dầu khí (Chương trình 2201); Và cũng là người có nhận định chuẩn xác về khả năng có dầu khí ở thềm lục địa Việt Nam, ngược lại phán đóan của chuyên gia Liên Xô lúc bấy giờ. Trong Trường ca lịch sử dầu khí, anh Hòang Quý hiện nay là Viện trưởng Viện nghiên cứu Khoa học-Thiết kế công trình biển XNLD Vietsovpetro đã ghi lại:
...Mấy trận giao tranh, cả một vùng hoả hoạn,
Sevotschianov đầu hàng, vĩnh biệt Việt Nam.
Đắc Hoài cho rằng dưới lòng đất An Nam
Phải có triển vọng lớn, to, đâu như lời Sevots…
Anh Nguyễn Hiệp, tiến sĩ địa vật lý học ở Liên Xô về là một cán bộ đức tài toàn vẹn mang phong cách nho nhã của sĩ phu Bắc Hà. Ban lãnh đạo thực sự là một tập thể tâm đầu ý hợp, anh em ví như “kiềng 3 chân”.
Sau hai năm thành lập Viện, đã tập trung được một đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật chất lượng cao làm nòng cốt cho công tác nghiên cứu. Về cơ sở vật chất kỹ thuật, Viện cũng bắt đầu nhập 11 phòng thí nghiệm của Pháp, niềm mơ ước của các nhà khoa học cả nước lúc bấy giờ. Đó là một số nhân tố cơ bản được hình thành trong thời kỳ xây dựng nền móng của Viện. Nhưng thời kỳ này cũng là thời kỳ gian khổ khó khăn nhất của Viện. Là một Viện nghiên cứu đầu ngành gồm các cán bộ đã được đào tạo trong và ngòai nước, nhưng những con người ấy không thể tập trung trí tuệ vào công tác nghiên cứu mà còn phải phân tán lo việc mưu sinh. Anh Lý Trường Phương tâm sự với tôi: “Hai vợ chồng đều là cán bộ kỹ thuật nhưng không nuôi nổi con, đêm nằm sờ tay con thấy da bọc xương mà không cầm được nước mắt!”. Anh Nguyễn Xuân Dịnh sau này được đề bạt làm Viện phó, cả hai vợ chồng đều học ở nước ngòai về lúc ấy cũng phải nuôi lợn để duy trì cuộc sống. Có hôm vừa cầm sách học anh văn, vừa nấu cám lợn, mải học để cháy cả nồi cám. Các cán bộ công nhân viên khác cũng phải tìm mọi cách để tồn tại.
Vấn đề nước sinh họat cũng hết sức khó khăn. Cơ quan Viện đóng ven thị xã, cuối nguồn nước nên không có khả năng đưa nước về từng hộ gia đình. Cả Viện chỉ có một giếng để dự trữ nước máy. Nhiều hôm giếng cạn phải trèo xuống đáy vét từng bát nước. Nhìn cảnh đồng chí Lê Trọng Cán- kỹ sư địa chất kỳ cựu tóc đã hoa râm, kính cận dày cộp đêm đêm đi gánh nước:
Canh một còn thao thức
Canh hai không ngủ được
Canh ba lo “việc nước”
(Trích bài “Gánh nước đêm” - Lê Trọng Cán)
Có đêm lần được tới giếng thả gầu xuống đụng đầu đồng chí Khiết đang ngồi dưới đáy phải quảy gánh quay về mà đau lòng.
Các dãy nhà khu tập thể gia đình hầu hết là nhà tranh vách đất. Tôi về Viện hôm trước thì hôm sau một cơn bão mạnh tràn qua thị xã Hưng Yên, cảnh Viện sau cơn bão càng thêm xơ xác.
Cả khu tập thể gia đình chỉ có một nhà vệ sinh công cộng trống trải nằm sát ngay bên cạnh, mùi hôi thối thường tỏa ra làm ô nhiễm cả khu.
Bộ trưởng phụ trách dầu khí Đinh Đức Thiện khi về thăm Viện đã phê phán: “Trí thức mà ăn ở chẳng khác gì trại chăn nuôi!”.
Trước tình hình đó, để Viện có thể họat động tốt theo chức năng nhiệm vụ, Ban lãnh đạo quyết tâm tìm mọi biện pháp nâng cao dần chất lượng đời sống của cán bộ công nhân viên trong cơ quan, tạo cho mọi người có cuộc sống ổn định.
Chúng tôi tìm mọi cách để có tiền và vật liệu xây dựng. Xin cấp kinh phí, xin cấp xi măng ở thị trường lúc đó còn rất hiếm để đổi lấy vật tư cần thiết cho xây dựng. Nhà ăn tập thể của cán bộ công nhân viên sống tập trung được xây dựng lại. Những dãy nhà tranh tre của khu gia đình cũng được củng cố vững chắc hơn. Tổ chức khoan thêm giếng và phát vật liệu cho từng hộ tự xây bể lọc. Nhà vệ sinh công cộng được chuyển ra xa và xây tường cao bao quanh. Xin Tổng cục cấp thêm 1 xe con (U-óat) cho cán bộ đi công tác và cho chuyển 1 xe tải của đơn vị thành xe ca để đưa cán bộ công nhân viên có gia đình ở Hà Nội cuối tuần về thăm nhà. Tìm mọi cách giải quyết những khó khăn của một số gia đình, lãnh đạo Viện đã làm việc trực tiếp với Tỉnh để giải quyết việc cấp sổ gạo cho các cụ ở quê tới sống với con cái. Sau 20 năm, gặp lại ở Vũng Tàu, cụ bà thân sinh anh Hòang Quý còn xúc động nhắc lại chuyện cũ. Chăm lo việc học hành cho các cháu, một số cháu có khó khăn khi xin vào học đã được Viện liên hệ với ban giám hiệu nhà trường để được nhập học.
Những ngày gian nan ở Hưng Yên, tòan Viện đã sống với nhau trên tinh thần đồng cam cộng khổ. Tất cả những gì Viện thu nhập thêm đều chia đều cho mọi người. Kể cả quà của các cơ quan đơn vị tới liên hệ công việc tặng các đồng chí lãnh đạo cũng đều được quy công. Tôi còn nhớ lốp xe đạp thời đó là của quý, Viện Hóa học tới mua sản phẩm khí, tặng cho cán bộ cấp phòng trở lên mỗi người một chiếc lốp, nhưng tất cả đều vui vẻ nhập vào quỹ đời sống để cải thiện chung cho tòan Viện.
Tình cảm trên đã gắn bó cán bộ công nhân viên tòan Viện thành một khối thống nhất ý chí và hành động, cùng nhau vượt qua mọi khó khăn thử thách xây dựng vững chắc nền móng thời kỳ đầu của Viện. Tôi được biết khi Viện đã về Hà Nội, trong một kỳ Đại hội Đảng đồng chí Đỗ Xuân Hưởng trưởng phòng Thông tin Tư liệu Đại biểu Đại hội đã phát biểu: “Thời kỳ ở Hưng Yên là thời kỳ gian khổ nhất nhưng cũng là thời kỳ hòang kim của Viện Dầu khí”. Đó cũng là cảm tưởng chung của mọi người đã từng cùng nhau chung sống những năm tháng ở Hưng Yên.
Để thực hiện nhiệm vụ trung tâm của Viện là nghiên cứu khoa học-kỹ thuật dầu khí mà trước mắt là chương trình 2201, ngòai lực lượng nòng cốt là cán bộ khoa học kỹ thuật của Viện còn có cán bộ khoa học-kỹ thuật của các viện nghiên cứu và các trường đại học có liên quan tham gia. Hội nghị triển khai chương trình 2201 tổ chức tại Hưng Yên được nhiều nhà khoa học các ngành khác hưởng ứng. Nhiều người trực tiếp tham gia với tư cách là chủ nhiệm hoặc thành viên của các đề tài. Tâm huyết của các nhà khoa học các ngành khác đối với công tác nghiên cứu khoa học-kỹ thuật dầu khí trong hòan cảnh cơ quan Viện còn đóng ở Hưng Yên xa xôi, đi lại khó khăn là một niềm cổ vũ đối với Viện. Chị Phan Lương Cầm-tiến sĩ giảng viên trường Đại học bách khoa Hà Nội, chủ nhiệm đề tài Chống ăn mòn, lần nào tới Viện làm việc cũng say xe nôn mửa dọc đường nhưng vẫn cố gắng bám sát đề tài, thật đáng hoan nghênh. Giáo sư Hòang Phương- một nhà khoa học đáng kính tuổi đã cao đầu tóc bạc phơ nhưng vẫn đạp xe từ Hà Nội xuống Hưng Yên thông báo cho Viện về những thông tin của một số nhà ngọai cảm phát hiện ở bãi cát giữa sông Hồng có tín hiệu dầu khí đề nghị Viện xác minh. Đây là vấn đề ngọai cảm tiềm năng đặc biệt của con người, thuộc về thế giới tâm linh, còn nhiều ý kiến khác nhau mà khoa học ngày nay cũng chưa có khả năng làm rõ. Việc xác minh để giúp các nhà khoa học nghiên cứu về tiềm năng con người có chứng cứ thực tế phân tích thực hư là cần thiết. Vì vậy chúng tôi đã cử cán bộ và dùng thiết bị của Viện để xét nghiệm. Nhưng kết quả không như mong muốn, bãi cát sông Hồng chưa tìm thấy dấu hiệu dầu khí.
Để tập trung vào công tác nghiên cứu, Ban lãnh đạo Viện quyết định chấm dứt kế họach sản xuất nông nghiệp, trả ruộng cho địa phương, chuyển hẳn sang kế họach sản xuất thử nghiệm gắn liền với nhiệm vụ nghiên cứu và tạo thêm nguồn thu nhập cho Viện. Hồi đó kế họach sản xuất thử nghiệm nổi lên các đề tài: Đề tài sét barit và đề tài kiềm than bùn do anh Tạ Đình Vinh trưởng phòng khai thác phụ trách, đề tài chưng cất khí công đen xát (condensate) do anh Trương Đình Hợi trưởng phòng công nghệ lọc hóa dầu phụ trách. Các đề tài đều đạt hiệu quả tốt. Sản phẩm của đề tài sét ba rít đã hình thành nên Công ty dung dịch Khoan và Hóa phẩm dầu khí (DMC) do chính anh Tạ Đình Vinh làm giám đốc đầu tiên của Công ty này, một năm sau (1991) chính trên công trình đó anh Tạ Đình Vinh đã bảo vệ luận án Tiến sĩ tại trường đại học Mỏ-Địa chất. Riêng đề tài chưng cất khí công đen xát (condensate) còn làm theo dạng thủ công, nồi chưng cất thuê xưởng cơ khí hàn, lò đun thiết kế theo kiểu lò đun điện thông dụng. Một chuyên gia khí của Liên Xô tới Viện tham quan đã thốt lên: “Các đồng chí quá dũng cảm!”. Bây giờ tham quan thiết bị và phương pháp xử lý khí hiện đại của nhà máy Dinh Cố, nhìn lại càng thấy cách làm của Viện lúc đó là quá táo bạo. May mắn là không xảy ra sự cố gì. Khâu cán bộ là khâu quyết định cho sự thành công trong việc thực hiện nhiệm vụ của Viện. Vì vậy ban lãnh đạo Viện rất coi trọng công tác bồi dưỡng đào tạo sử dụng cán bộ nhất là đội ngũ cán bộ khoa học-kỹ thuật. Mọi người đều được đánh giá đúng và bố trí vào vị trí thích hợp. Thời bấy giờ định kiến về thành phần lịch sử trong công tác cán bộ còn nặng nề, số cán bộ có vướng mắc trong vấn đề này chưa thực sự được tin dùng nên anh em đó có mặc cảm, hạn chế việc phát huy khả năng cho công việc. Ban lãnh đạo Viện đã cử đồng chí Nguyễn Tấn Kích trưởng phòng tổ chức cán bộ tới địa phương trao đổi với cấp ủy chính quyền để thống nhất về quan điểm đánh giá con người và phân tích khách quan về hòan cảnh lịch sử. Được sự đồng thuận của địa phương nên việc sắp xếp sử dụng cán bộ cũng thuận lợi. Số anh em này đã không phụ lòng tin của tổ chức, phấn đấu tốt, được kết nạp Đảng và có cống hiến quan trọng cho Viện và cho ngành dầu khí.
Để đáp ứng yêu cầu xây dựng Viện lâu dài và xứng đáng Viện nghiên cứu khoa học-kỹ thuật đầu ngành, ngay từ những năm đầu quy họach cán bộ đã được đặt ra. Viện phân công đồng chí Trần Ngọc Tỏan, người có nhiều kinh nghiệm về công tác đào tạo, nguyên giảng viên trường đại học Tổng hợp (sau này có thời gian làm Vụ phó vụ Tổ chức Cán bộ) phụ trách xây dựng quy họach. Bản quy họach được Viện thông qua và được Vụ Tổ chức Cán bộ Tổng cục, Ban tổ chức Trung ương đồng tình ủng hộ. Đội ngũ cán bộ khoa học-kỹ thuật trong những năm qua thực sự xứng đáng là vai trò nòng cốt trong việc thực hiện nhiệm vụ trung tâm của Viện và một số đã được bổ nhiệm vào các cương vị chủ chốt từ Tổng cục đến các cơ quan đơn vị trong ngành.
Sau này viết lịch sử Viện Dầu khí có thể chia nhiều thời kỳ nhưng theo tôi những năm tháng ở Hưng Yên là một thời kỳ. Đó là thời kỳ xây dựng nền móng, tạo cơ sở ban đầu cho sự phát triển của những thời kỳ tiếp theo của Viện. Trong muôn vàn gian khổ khó khăn của những năm tháng sống ở Hưng Yên, tòan Viện đã đòan kết một lòng phấn đấu hòan thành thắng lợi nhiệm vụ lịch sử của thời kỳ đó. Đòan thanh tra Nhà nước sau một thời gian thanh tra các mặt họat động của Viện đã kết luận: “Trong tình hình cả nước còn nhiều khó khăn, xã hội còn nhiều tiêu cực và Viện Dầu khí cũng trong hòan cảnh cực kỳ gian khổ mà tòan Viện đã phấn đấu hòan thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng Viện vững mạnh như hôm nay là điều rất quý và rất hiếm”.
Sau thời kỳ xây dựng cơ sở ban đầu ở Hưng Yên, một vấn đề cực kỳ quan trọng và bức xúc đặt ra trước mắt Viện, đó là vấn đề địa điểm. Là một Viện nghiên cứu khoa học-kỹ thuật của một ngành kinh tế công nghệ cao mang tính tổng hợp có mối quan hệ hữu cơ với các ngành khoa học khác cả trong nước và quốc tế mà lại đóng tại một địa điểm xa thủ đô, xa các viện nghiên cứu và các trường đại học là một điều bất hợp lý. Ban lãnh đạo Viện quyết định tìm biện pháp đưa Viện về Hà Nội. Nhưng việc chuyển Viện về Hà Nội lúc đó gần như bế tắc vì một số đồng chí lãnh đạo phụ trách dầu khí chưa nhất trí. Viện phải trực tiếp trình bày với đồng chí Tố Hữu-Phó chủ tịch thường trực Hội đồng Bộ trưởng, và được đồng chí Tố Hữu chấp thuận. Quyết định của đồng chí Tố Hữu đã tạo bước ngoặt lịch sử và chắp cánh cho Viện Dầu khí trên con đường xây dựng và phát triển.
Suy nghĩ về thời kỳ lịch sử Viện ở Hưng Yên, tôi xin ghi lại ý kiến của anh Hồ Đắc Hòai một cán bộ lãnh đạo đầu tiên và lâu năm nhất của Viện: “Đây là thời huy hòang nhất của Viện Dầu khí Việt Nam. Cho đến nay Viện Dầu khí đã phát triển thêm những bước mới…Nhưng chắc anh em khó quên được thời kỳ ban đầu đó.” (Trích trong cuốn “Những người đi tìm lửa”. Tập 1). Đã gần 30 năm qua nhưng ký ức của những năm tháng sống ở Viện Dầu khí vẫn hiện lên rõ mồn một như mới hôm nào. Đó cũng là những kỷ niệm sâu sắc không thể nào quên trong “Bước ngoặt cuộc đời tôi”.
BƯỚC TIẾP MỘT CHẶNG ĐƯỜNG
Giữa năm 1984 Viện Dầu khí đang chuẩn bị chuyển về Hà Nội thì tôi được triệu tập lên gặp Thường vụ Đảng ủy Khối cơ quan Công nghệ Trung ương. Đồng chí Nguyễn Văn Đệ Bí thư Đảng ủy cho biết là nội bộ Tổng cục dầu khí đang có một số vấn đề cần giải quyết vì vậy Thường vụ Đảng ủy có ý định điều tôi về làm Bí thư Đảng ủy cơ quan Tổng cục để góp sức vào việc củng cố nội bộ.
Thế là một lần nữa tôi phải chia tay với những người anh em thân thiết đã cùng nhau trải qua những năm tháng gian nan vất vả.
Hồi đó chưa có Ban cán sự Đảng Tổng cục, theo quy chế của Ban Bí thư Trung ương thì Bí thư Đảng ủy cơ quan phải bàn bạc với lãnh đạo Tổng cục giải quyết các vấn đề về tổ chức cán bộ tư tưởng và chủ trương công tác chuyên môn. Anh Nguyễn Hòa vốn là một tướng lĩnh trong quân đội rất coi trọng công tác Đảng, công tác chính trị, nên quan hệ giữa tổ chức Đảng và chính quyền cũng có nhiều thuận lợi.
Để củng cố đòan kết trong các đồng chí lãnh đạo, Đảng ủy cơ quan và thủ trưởng ngành thống nhất tổ chức hội nghị kiểm điểm giải quyết công khai minh bạch những vấn đề vướng mắc trong quan hệ giữa các cá nhân. Trước khi tiến hành hội nghị thường vụ Đảng ủy đã họp nhận định về tình hình đoàn kết trong cấp lãnh đạo ngành và các tổ chức Đảng trực thuộc Đảng bộ cũng đã họp góp ý kiến cho từng đồng chí lãnh đạo. Sau đó cuộc hội nghị được tổ chức có sự tham dự của Bí thư Đảng ủy khối, đại diện Ban tổ chức, Ủy ban kiểm tra Đảng trung ương. Hội nghị đã diễn ra trong không khí thẳng thắn chân thành. Những sự việc phức tạp những vướng mắc trong quan hệ cá nhân được giải quyết hợp tình hợp lý. Nhận định của thường vụ Đảng ủy và ý kiến phê bình của đảng viên đều được các đồng chí lãnh đạo tiếp thu. Khi kết thúc hội nghị đồng chí Chu Đỗ Tổng cục phó đã phát biểu: “Vừa qua chúng ta đã xử sự với nhau không phải với tư cách người cộng sản.”
Xây dựng con người là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện nhiệm vụ của ngành. Anh Nguyễn Hòa trao đổi với tôi cần tổ chức Hội thảo về “Xây dựng con người mới của ngành dầu khí”. Cuộc Hội thảo đã dược tiến hành có sự tham dự của đại diện các cơ quan Trung ương. Sau Hội thảo, đại diện Ban Khoa giáo Trung ương có nhận xét: “Hội thảo đạt chất lượng cao và đây là Hội thảo đầu tiên của một ngành kinh tế tập trung vào công tác tư tưởng và xây dựng con người mới.”
Về mối quan hệ giữa thủ trưởng ngành và Bí thư Đảng ủy cơ quan đối với công tác cán bộ theo quy chế của Ban Bí thư được thực hiện tốt, đặc biệt là việc sắp xếp cán bộ chủ chốt đều có sự trao đổi thống nhất trước khi thủ trưởng ngành ra quyết định. Nhân đây xin nói về một số sự kiện quan trọng có liên quan tới nhân sự lãnh đạo Tổng cục. Việc sắp xếp cán bộ lãnh đạo ngành dầu khí được Ban Bí thư và chính phủ hết sức quan tâm. Tôi còn nhớ khi chuẩn bị danh sách dự kiến nhân sự của ngành dầu khí tham gia Trung ương khóa VI, đồng chí Trần Kiên Trưởng ban Tổ chức chính phủ (nay là Bộ Nội Vụ) là một trong ba thành viên được Bộ chính trị quyết định giúp Tiểu ban nhân sự Đại hội rà sóat lại danh sách đã dự kiến xuống Tổng cục gặp tôi để tham khảo về nhân sự ngành dầu khí. Sau khi sơ bộ trao đổi bước đầu đồng chí Trần Kiên thấy còn nhiều vấn đề phải nắm kỹ thêm nên yêu cầu tôi lên Ban Tổ chức chính phủ làm việc tiếp. Trong buổi làm việc tại trụ sở Ban Tổ chức chính phủ, đồng chí Trần Kiên đặt vấn đề là ngòai việc tham gia ý kiến nhận xét về nhân sự đã có trong danh sách yêu cầu có chính kiến về nhân sự dầu khí dự kiến tham gia Trung ương khóa 6 nên như thế nào để trên xem xét. Tôi đã trình bày với đồng chí Trần Kiên về nhận xét của tôi, những kết luận của Đòan thanh tra đã được Tổng cục gửi lên các cơ quan chính phủ cũng như dư luận của quần chúng nơi nhân sự đã công tác và đề nghị nên xuống kiểm tra tận cơ sở để có sự đánh giá đầy đủ và chính xác hơn. Về nhân sự ngành dầu khí dự kiến tham gia Ban Chấp hành Trung ương khóa 6 tôi kiến nghị trong tình hình hiện nay nếu Tiểu ban nhân sự không có sự lựa chọn người nào khác thì nên chỉ để đồng chí Nguyễn Hòa ủy viên Trung ương khóa 5 tiếp tục tham gia Trung ương khóa 6. Tôi được biết sau đó đồng chí Phó ban Tổ chức Trung ương đã trực tiếp xuống cơ sở tổ chức hội nghị cán bộ đóng góp ý kiến với nhân sự dầu khí đã được dự kiến trong danh sách. Kết luận cuối cùng của Tiểu ban nhân sự là ngành dầu khí chỉ có một người được dự kiến, đó là đồng chí Nguyễn Hòa.
Giữa nhiệm kỳ Đại hội 6, đồng chí Nguyễn Hòa được bổ nhiệm giữ chức Chủ nhiệm Ủy ban tài chính và ngân sách của Quốc hội. Ban Tổ chức Trung ương có tham khảo ý kiến tôi về nhân sự lãnh đạo Tổng cục. Với tư cách là Bí thư Đảng ủy cơ quan Tổng cục và Đảng ủy viên Khối Đảng ủy cơ quan công nghiệp Trung ương, tôi đề nghị với cấp trên nên đề bạt anh Trương Thiên đang là Tổng cục phó và anh Nguyễn Hiệp đang là Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật lên các cương vị lãnh đạo chủ chốt của Tổng cục. Hai anh đều là những cán bộ có năng lực và tâm huyết với ngành dầu khí. Sau đó cấp trên quyết định bổ nhiệm anh Trương Thiên làm Tổng cục trưởng và anh Nguyễn Hiệp làm Tổng cục phó.
Một vấn đề trọng yếu của sự nghiệp dầu khí đang đặt ra ở thời điểm anh Trương Thiên và anh Nguyễn Hiệp lên giữ cương vị mới đó là vấn đề xây dựng chiến lược dầu khí. Đây là vấn đề rất bức xúc nhưng cũng còn nhiều quan điểm khác nhau ngay nội bộ ngành và cả trong lãnh đạo cấp cao. Đảng ủy cơ quan đã đề nghị các anh tập trung giải quyết vấn đề này. Hai anh đã chuẩn bị rất tốt phương án trình lên trên. Cuộc Hội nghị của Bộ chính trị bàn về công tác dầu khí đã họp tại phía Nam. Một đồng chí lãnh đạo Tổng cục được triệu tập vào thường trực để khi Bộ chính trị có vấn đề gì cần thì trực tiếp tới giải trình. Anh Trương Thiên đang công tác nước ngòai nên anh Nguyễn Hiệp thay mặt. Trước khi vào Nam, anh Nguyễn Hiệp tâm sự với tôi: “Đây là vấn đề rất khó khăn vì cấp lãnh đạo tối cao cũng còn nhiều ý kiến khác nhau nhưng anh yên tâm tôi sẽ cố gắng tìm mọi cách để trình bày trực tiếp với các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị về phương án của ngành dầu khí.” Rất mừng là phương án này được Bộ Chính trị chấp nhận. Hội nghị Bộ chính trị đã ra nghị quyết 15 chuyên đề về công tác dầu khí. Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị là kim chỉ nam, là bức cẩm nang cho sựy nghiệp phát triển dầu khí. Khi sắp kết thúc nhiệm kỳ Đại hội Đảng cơ quan Tổng cục tôi cũng đã ở tuổi 60. Đồng chí Nguyễn Văn Đệ Bí thư Đảng khối xuống gặp đồng chí Trương Thiên và tôi đề nghị tôi cố gắng tiếp tục thêm một nhiệm kỳ nữa. Tôi xin phép được từ chối để khỏi có sự ngọai lệ trong việc chấp hành chế độ. Tôi về hưu năm 1990. Sau một thời gian ở Hà Nội, năm 1996 tôi chuyển hẳn vào thành phố biển Vũng Tàu để gia đình được sum họp.
Đồng chí Hồ Sĩ Thoảng về làm Tổng giám đốc Tổng công ty có mời một số đồng chí lãnh đạo Tổng cục đã nghỉ hưu và tôi làm Tư vấn cho Hội đồng Khoa học-Công nghệ. Trong một cuộc họp Hội đồng ở Hà Nội, anh Nguyễn Hòa gặp tôi tâm sự: “Tôi đề nghị anh nên chuyển gia đình trở lại Hà Nội. Chúng mình sẽ tìm mua một miếng đất ở Láng xây hai căn nhà nhỏ cạnh nhau để có điều kiện tâm tình lúc tuổi già”. Tôi cảm kích tấm lòng của anh Nguyễn Hòa nhưng vì cuộc sống gia đình những năm cuối đời nên không thể đáp ứng tình cảm đó.
Số phận đã đưa tôi về thành phố biển Vũng Tàu nơi dừng chân cuối cùng của đời mình. Ở đây nhớ lại những năm tháng đã qua tôi tự hào về con đường đã chọn và cũng tại đây khi nhận huy hiệu 60 năm tuổi Đảng, tôi đã nguyện đi tiếp con đường đó, phấn đấu trọn đời là người cộng sản chân chính.
Vũng Tàu, 11-12-2007